Hiện nay tình trạng không khí ô nhiễm đã và đang ngày càng trở nên nghiêm trọng và khó khắc phục hơn ở Việt Nam cũng như trên toàn thế giới. Vậy tác hại của ô nhiễm không khí đối với con người như thế nào? Hãy cùng Coway4life tìm hiểu trong bài viết này nhé.

coway - Ô nhiễm không khí gây ra cái chết sớm cho 4 triệu người mỗi năm
Ô nhiễm không khí gây ra cái chết sớm cho 4 triệu người mỗi năm

Ô nhiễm không khí là gì?

Khái niệm Ô nhiễm không khí là sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọng trong thành phần không khí. Làm cho không khí không sạch hoặc gây ra sự toả mùi, có mùi khó chịu, giảm tầm nhìn xa (do bụi)

Một số chất có trong không khí như: Bụi mịn (PM); Nitơ dioxide (NO2); Sulfur dioxide (SO2); Cacbon mônôxít (CO;) Hydro sunfua (H2S) v.v…

Đặc biệt, những hạt vật chất có đường kính nhỏ hơn 10 và 2,5 micron (PM10 và PM2,5) có thể đi thăng vào phổi. Gây ra tác hại không tốt đối với sức khỏe con người. Dẫn đến các bệnh lý về tim mạch và hệ hô hấp.

Tác hại của không khí ô nhiễm

Ô nhiễm không khí được là một trong những nguyên nhân chính gây ra các bệnh về hệ hô hấp, bệnh tim, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), đột quỵ cũng như ung thư phổi.

Theo ước tính của WHO mỗi năm có trên 7 triệu người tử vong do ô nhiễm không khí. Trong đó số lượng tử vong nhiều nhất từ các nước có mực độ ô nhiễm không khí cao như Ấn Độ và Trung Quốc.

Cũng theo ước tính của WHO Việt Nam thuộc top những những quốc gia nằm trong nhóm có tỷ lệ tử vong do ô nhiễm không khí cao nhất thế giới.

Thậm chí tình trạng ô nhiễm hiện nay gây tử vong gấp nhiều lần so với các nguyên nhân khác như béo phì (1,7 lần), rượu (3 lần) và tai nạn giao thông (5 lần).

Không may là hiện trạng đáng báo động này, ngày càng có xu hướng tăng cao.

>> Xem thêm: Gần ½ người mắc bệnh hô hấp tử vong có liên quan đến ô nhiễm không khí

coway - Người đi đường bị bao quanh bởi khói bụi ô nhiễm
Người đi đường bị bao quanh bởi khói bụi

Tác hại đối với cơ thể con người

Bụi mịn

Các bụi mịn được phân chia theo kích thước, phổ biến nhất hiện nay là hai loại bụi mịn PM10, PM2.5. Bụi PM10 là những hạt bụi có đường kính dưới 10 micron; Trong khi đó PM2.5 là bụi có đường kính dưới 2,5 micron thường các loại bụi mịn này chỉ được phát hiện dưới kính hiển vi. 

Bụi mịn (PM 2.5) kết hợp với các khí ô nhiễm khác như CO hay SO2, NO2 có trong không khí sẽ gây kích ứng niêm mạc, đồng thời cản trở hemoglobin kết hợp oxy. Dẫn đến các tế bào trong cơ thể bị thiếu oxy, gây ra suy giảm chức năng phổi và làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh hô hấp và bệnh tim mạch. 

Ngời ra với kích thước rất nhỏ các hạt bụi mịn có thể đi thẳng vảo phồi và mạch máu, gây nên các bệnh như đột quỵ , tim mạch, ung thư.

Tăng mức độ tử vong với các bệnh tim mạch, đột quỵ

Theo các nghiên cứu của WHO, ô nhiễm là nguyên nhân chiếm khoảng 25% các trường hợp bệnh tim mạch cũng nhưđột quỵ não, . 

Điều đáng nói là không khí ô nhiễm vừa là nguyên nhân vừa là yếu tố làm trầm trọng thêm một số bệnh về tim mạch và hô hấp như hen suyễn, ung thư phổi. Theo ước tính có khoảng 43% trường hợp tử vong do các bệnh lý hô hấp có liên quan đến ô nhiễm.

Ngoài ra, không khí ô nhiễm còn tác động lên hệ thần kin, làm thay đổi hành vi như; tự kỷ và dễ gây cáu gắt. Đồng thời tăng nguy cơ mắc các bệnh như Alzheimer và Parkinson.

Ảnh hưởng nghiêm trọng đến phổi

Đối với hệ hô hấp, đặc biệt mũi, là cơ quan đầu tiên tiếp xúc với môi trường nên dễ viêm nhiễm trước tác động từ bên ngoài. 

Có 6 loại khí chính gây ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến sức khoẻ con người gồm: bụi mịn, CO, SO2, NO2, chì và ozon tầng mặt đất.

Cơ thể con người chúng ta chỉ có thể tự bảo vệ với bụi hạt có kích cỡ lớn hơn 10 micron, với bụi có kích thước từ 0,01 – 5 micron sẽ bị giữ lại trong khí quản và phế nang.

Do đó, bụi mịn với bụi mịn PM 2.5 rất dễ xâm nhập sâu vào phổi gây nên tình trạng khó thở. Đặc biệt nguy hiểm đối với những người mắc các bệnh về phổi, hen phế quản hay nhiễm trùng đường hô hấp.

Thậm chí, ngay cả đối với người khoẻ mạnh, việc tiếp xúc với 6 loại khí gây ô nhiễm này dù trong thời gian ngắn cũng có thể gây ra ảnh hưởng đến mắt, mũi, họng, phổi.

Nếu tiếp xúc lâu dài sẽ gây ra các bệnh nghiêm trọng như viêm phế quản mạn tính, suy giảm chức năng phổi, ung thư phổi, tăng nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa.

coway - Hoạt động công nghiệp gây ra khói bụi
Hoạt động công nghiệp gây ra khói bụi

Ảnh hướng đến nhau thai

Một nghiên cứu được tiến hành ở những phụ nữ mang thai  ở London – Anh đã tìm thấy sự xuất hiện của các hạt bồ hóng trong nhau thai của phụ nữ. Không loại trừ khả năng chúng có thể xâm nhập vào bào thai.

Không chỉ các nhà khoa học của Anh, mà các nhà khoa học của Bỉ cũng đưa ra những kết luận tương tự. Một nhóm nghiên cứu tại Đại học Hasselt – Bỉ đã tìm thấy những hạt carbon đen trong 28 nhau thai, các hạt này có hình dạng giống muội than, tích tụ tại một đầu dây rốn, nơi gần nhất với bào thai.

>> Xem thêm: Ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến nhau thai

coway -ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến nhau thai ( ảnh afamily)
Ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến nhau thai ( ảnh afamily)

Một số cách phòng tránh ô nhiễm không khí để bảo vệ sức khỏe

Ô nhiễm không khí có ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe con người. Vậy làm thế nào để phòng tránh các tác hại của ô nhiễm không khí, đến gia đình bạn?.

  • Hạn chế ra đường trong những ngày ô nhiễm cao
  • Đeo khẩu trang khi đi ra đường.
  • Trồng các loại cây lọc không khí tự nhiên
  • Thường xuyên vệ sinh nhà
coway - vì sao không khí o nhiễm
Ô nhiễm không khí trong nhà, điều ít ai ngờ tới
  • Sử dụng máy lọc không khí
  • Không đốt vàng mã, đốt nhang quá nhiều vào các dịp lễ, tết.
  • Không nên đốt rơm rạ, hạn chế sử dụng bếp than tổ ong.
  • Tắt máy xe khi dừng đèn đỏ
  • Các phương tiện chở vật liệu xây dựng, các công trình xây dựng phải được che chắn kỹ.
  • Xử lý rác công nghệ tiên tiến, không đốt rác.
  • Xử lý khói bụi xuất phát từ các làng nghề công nghiệp.
  • Trồng thêm cây xanh góp phần bảo vệ môi trường trong lành.

>> Xem thêm: