Thời gian những năm gần đây, vấn đề ô nhiễm không khí đã gia tăng đến mức báo động. Không chỉ tại các thành thị, mà ngay cả khu vực nông thôn. Ô nhiễm không khí ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của con người. Vậy có cách phòng tránh ô nhiễm không khí nào để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình?

coway - Người đi đường bị bao quanh bởi khói bụi ô nhiễm không khí
Người đi đường bị bao quanh bởi khói bụi

Ô nhiễm không khí là gì?

Ô nhiễm không khí là sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọng trong thành phần không khí, làm cho không khí không sạch hoặc gây ra sự toả mùi, có mùi khó chịu, giảm tầm nhìn xa (do bụi)

Một số chất có trong không khí như: Bụi mịn (PM); Nitơ dioxide (NO2); Sulfur dioxide (SO2); Cacbon mônôxít (CO;) Hydro sunfua (H2S) v.v…

Đặc biệt, những hạt vật chất có đường kính nhỏ hơn 10 và 2,5 micron (PM10 và PM2,5) có thể đi thăng vào phổi. Gây ra tác hại không tốt đối với sức khỏe con người, dẫn đến các bệnh lý về tim mạch và hệ hô hấp.

Một số chất gây ô nhiễm trong không khí

Bụi

Bụi đặc biệt bụi mịn có thể đi thẳng vào phổi,  gây các kích thích và ảnh hưởng tới hệ hô hấp. Xuất hiện ho, hen suyễn, xơ hóa phổi v.v….Đi thẳng vào máu gây các bệnh về tim mạch, các bệnh ung thư…

– Bụi cũng có thể gây các bệnh ở da, và các hệ thống khác trong cơ thể

– Các thành phần độc hại trong bụi còn gây ung thư

Sulfur Điôxít (SO2).

– SO2 là chất khí sinh ra khi đốt cháy các nhiên liệu như than, dầu, sản phẩm của dầu, quặng sunfua,… Đây là chất khí gây kích thích đường hô hấp rất mạnh, có thể gây co thắt phế quản với chỉ một lượng nhỏ. Ảnh hưởng tới chức năng hô hấp của phổi. gây viêm phổi; viêm phế quản; hen phế quản; các bệnh tim mạch….

– SO2 còn gây ra các bệnh về chuyển hóa các chất trong máu, tăng đào thải amoniac ra nước tiểu và kiềm ra nước bọt.

coway - Hoạt động công nghiệp gây ra khói bụi tác nhân gây ô nhiễm
Hoạt động công nghiệp gây ra khói bụi

Nitrogen Điôxít (NO2):

– Nitrogen Điôxít (NO2): là chất khí màu nâu, tạo ra do sự ôxy hóa Nitơ ở nhiệt độ cao. Đây cũng là một chất khí rất nguy hiểm, tác động mạnh đến cơ quan hô hấp. Nhất là với các nhóm người như trẻ em, người già, người mắc bệnh hô hấp.

– NO2  làm tổn thương niêm mạc phổi, tổn thương các chức năng của phổi, mắt ,mũi , họng,….

Cacbon mônôxít (CO)

Cacbon mônôxít (CO) là chất khí thải ra khi sử dụng lò sưởi hoặc đốt than củi. CO kết hợp với hemoglobin (Hb) trong máu , tạo thành hợp chất bền vững là HbCO. Điều này khiến O2 không gắn được vào Hb, khiến cho làm cho máu giảm khả năng vận chuyển ôxy dẫn đến thiếu ôxy trong cơ thể….

Hydro sunfua (H2S).

– H2S xâm nhập vào cơ thể qua phổi sẽ bị oxy hóa thành sunfat.

– Hít thở lượng lớn H2S sẽ gây thiếu oxy, có thể dẫn đến tử vong do ngạt thở.

– Biểu hiện của  nhiễm độc cấp tính là: buồn nôn, tiêu chảy, mũi họng khô và có mùi hôi, mắt phù mi, giảm thị lực.

– Biểu hiện của  nhiễm độc cấp tính là: suy nhược cơ thể, rối loạn hệ thần kinh, hệ tiêu hóa,mất ngủ, viêm phế quản mãn tính,…

Ngoài ra trong không khí còn có nhiều họp chất khacsgaay ảnh hưởng rất lón tói cơ thể. như VOCs, Chì (Pb, Radon, NH3… 

Ảnh hưởng của đến sức khỏe con người

Tình trạng ô nhiễm không khó rất phổ biến trên thế giới. Không chỉ  tại các thành phố lớn mà ngay tại các vùng nông thôn cũng gặp tình trạng này. Điều này gây ảnh hưởng rất lớn cho sức khỏe con người tại nhiều nơi.

Ô nhiễm không khí được coi là nguyên nhân gây tử vong do các bệnh không truyền nhiễm đứng hàng thứ hai, chỉ xếp sau hút thuốc lá.

Tiếp xúc ngắn hoặc dài hạn với ô nhiễm không khí  có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe con người. Nhất là với các nhóm đối tượng mẫn cảm như trẻ em người, cao tuổi, người bệnh.

– Ở trẻ em, có thể ức chế sự phát triển bình thường của trẻ, giảm chức năng của hô hấp, gây nhiễm trùng đường hô hấp như viêm phế quản, viêm phổi, hen phế quản…. 

– Đối với lớn, Bụi mịn trong không khí có thể đi thẳng vào máu. Gây ra các bệnh của cả hệ hô hấp, tim mạch. Gây thiếu máu cơ tim cục bộ và đột quỵ, ung thư, giảm tập trung, thoái hóa thần kinh v.v…

– Đối với người có sức đề kháng kém như người gì, người có bệnh mạn tính, hay phụ nữ mang thai. Việc thường xuyên sống trong môi trường không khí ô nhiễm đều không có lợi cho sức khỏe.

Ô nhiễm không khí nguy hại: Bác sĩ chỉ cách bảo vệ sức khỏe ( nguồn gốc VTC14)

Một số cách phòng tránh ô nhiễm không khí để bảo vệ sức khỏe

Ô nhiễm không khí có ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe con người. Vậy làm thế nào để phòng tránh các tác hại của ô nhiễm không khí, đến gia đình bạn?.

1. Hạn chế ra đường trong những ngày ô nhiễm cao

Để biết được tình trạng ô nhiễm không khí ở mức nào. Mọi người cần theo dõi cập nhật thông tin thường xuyên qua các ứng dụng đo ô nhiễm như app AirVisual; các bản tin thời tiết, web môi trường. Hoặc đơn giản nhất là quan sát bằng mắt thường, những ngày bạn thấy bầu trời phủ đầy một màn sương trắng đục, thì rất có thể màn sương đó là do khói bụi gây ra.

2. Đeo khẩu trang khi đi ra đường.

Nếu bạn bắt buộc phải ra người đường trong những ngày đó. Bạn hãy nhớ đeo khẩu trang.

Tuy nhiên những loại khẩu trang như khẩu trang y tế thông thường, hay khẩu trang vải chỉ có khả năng lọc được những loại bụi có kích thước lớn hơn. Còn các loại bụi mịn và siêu mịn thì không thể lọc được. Bạn có thể dùng các lợi khẩu trang tốt hơn.

Một điều quan trọng khác là bạn hãy nhớ đeo khẩu trang đúng cách. Các kẽ hở nơi tiếp xúc giữa khẩu trang và mặt là đủ lớn để bụi mịn và bụi siêu mịn xâm nhập vào cơ thể.

>> Tác dụng của khẩu trang chống bụi mịn

coway - Luôn đeo đeo khẩu trang khi đi ra đường (ảnh Vinmec)
Luôn đeo đeo khẩu trang khi đi ra đường (ảnh Vinmec)

3. Trồng các loại cây lọc không khí tự nhiên

Đây là biện pháp cũng khá hữu ích và mang lại hiệu quả. Một số loại cây xanh không chỉ làm đẹp cho ngôi nhà của bạn, mà chúng còn lọc các chất độc hại trong không khí. Ví dụ một số cây như hổ vĩ, ngũ gia bì chấn chim v.v… Coway4life đã viết riêng một bài về mục này bạn có thể xem tại đây.

4. Thường xuyên vệ sinh nhà

Điều này cũng rất quan trọng. Xưa nay nhiều người nghĩ rằng ô nhiễm chỉ có ở ngời trời. Nhưng ô nhiễm cũng tồn tại trong nhà.

Theo nghiên cứu về sự phơi nhiễm của con người đối với các chất ô nhiễm trong không khí của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ EPA (Environmental Protection Agency), nồng độ các chất ô nhiễm trong nhà có thể cao hơn 2 – 5 lần, đôi khi là 100 lần so với nồng độ ngoài trời. 

Ngôi nhà thường được xây thành một khối kiến trúc khép kín, mọi thành viên trong gia đình sinh hoạt cùng nhau trong bầu không khí hẹp đó.

coway - vì sao không khí o nhiễm
Ô nhiễm không khí trong nhà, điều ít ai ngờ tới

Sử dụng máy lọc không khí

Nếu có thể, bạn hãy trang bị cho gia đình mình một chiếc máy lọc không khí.

Máy lọc không khí với cơ chế lọc thụ động, và cơ chế lọc chủ động.  Sẽ mang lại cho bạn bầu không khí trong lành và an toàn nhất. (Xem thêm tại đây)

Xét về cơ chế hoạt động. Máy lọc không khí có 2 loại cơ chế chính là lọc không khí thụ động và chủ động.

Cơ chế lọc không khí thụ động

Đây là phương pháp sử dụng bộ lọc gồm nhiều lớp màng lọc khác nhau. Máy lọc không khí sẽ sử dụng quạt hút để hút không khí từ môi trường ngoài vào trong máy. Không khí sẽ được đưa qua bộ lọc để làm sạch rồi được đưa trở lại môi trường ngoài.

Cơ chế lọc không khí chủ động

Lọc không khí chủ động là phương pháp lọc không khí không sử dụng bộ lọc mà áp dụng một số công nghệ khác như:

Ion hóa, lọc bụi tĩnh điện, tạo ozone, khử trùng nhiệt động, chiếu xạ diệt khuẩn bằng tia cực tím, sử dụng chất tẩy rửa quang xúc tác v.v…

Các cách phòng tránh ô nhiễm không khí chủ động khác

Ngoài những biện pháp trên thì các tốt nhất đề giảm thiểu ô nhiễm không khí đó là giảm thiểu tối đa các hoạt động gây ô nhiễm không khí. Hoặc có các biện pháp hạn xử lý, hạn chế những tác nhân gây ô nhiễm.

  • Không đốt vàng mã, đốt nhang quá nhiều vào các dịp lễ, tết.
  • Không nên đốt rơm rạ, hạn chế sử dụng bếp than tổ ong.
  • Tắt máy xe khi dừng đèn đỏ
  • Các phương tiện chở vật liệu xây dựng, các công trình xây dựng phải được che chắn kỹ.
  • Xử lý rác công nghệ tiên tiến, không đốt rác.
  • Xử lý khói bụi xuất phát từ các làng nghề công nghiệp.
  • Trồng thêm cây xanh góp phần bảo vệ môi trường trong lành.

Bài viết cùng chủ đề sức khỏe: